Chân dung Trịnh Tùng. Tranh vẽ trong sách Trịnh gia chính phả.
Đặt vấn đề
Quyền lực là thứ mê hoặc và ám ảnh lớn nhất của con người. Có những con người vì tham quyền đã để lại tiếng xấu muôn thuở, trở thành những kẻ bán nước cầu vinh bị người đời khinh miệt như Trần Ích Tắc, Lê Chiêu Thống… cũng có những con người dựa vào quyền lực để đưa đất nước tiến lên, vượt qua khủng hoảng. Là anh hùng hay tội đồ dựa vào thành bại trong cuộc tranh giành và những việc đã làm đối với dân tộc, với nhân dân.
Không có một loại quyền lực trên đời này có thể duy trì mãi mãi được, khi một chính quyền mới được lập nên, nó luôn muốn duy trì quyền lực và sự thống trị của mình trường tồn với thời gian. Tuy nhiên, trải qua những biến thiên của lịch sử, dài hay ngắn khác nhau, lần lượt các chính quyền đó bị sụp đổ, khi chính quyền không còn thuận với lòng dân thì bùng nổ các cuộc khủng hoảng, xuất hiện sự tranh đoạt quyền lực giữa các phe phái, cá nhân dẫn đến sự sụp đổ của một dòng họ, chính quyền hay cá nhân nào đó. Trong lịch sử Việt Nam đã xảy ra không ít trường hợp như thế. Trong bài viết lần này, chúng tôi hi vọng cung cấp cái nhìn toàn cảnh hơn về các cuộc tranh đoạt quyền lực đế vương trong lịch sử nước ta. Có những người thuận theo thời thế, vì chính nghĩa và cũng có không ít tiểu nhân. Vậy cái kết của họ như thế nào? Lịch sử và nhân dân đánh giá họ ra sao?
